برنج لاهيجان :
نام علمي اين
محصول اوريزاساتيوا است. خاستگاه اوّليه آن را چين مي دانند و از قديمترين محصولات
كشاورزي آسيا به شمار مي رود و كشت آن از حدود پنج هزار سال پيش از ميلاد در چين
معمول بوده است و از آنجا به هندوستان و برمه راه يافته است.
شهرستان لاهيجان
داراي حدود سه زار هكتار اراضي برنجكاري مي باشد و در خود شهرستان لاهيجان نيز
بيشتر از 50 درصد اراضي قابل كشت، به كاشت
برنج اختصاص دارد. و از 12 دهستان شهرستان لاهيجان فقط دو دهستان ديلمان و
پيركوه به دليل سردسير بودن و قلّت آب زراعي، قابليت كشت برنج را ندارد و در 10
دهستان ديگر محصول برنج در سطوح متفاوت كشت مي گردد و در واقع كشاورزان 294 آبادي
در سطح شهرستان به كشت برنج اشتغال دارند.
قريب 2000 هكتار
از مساحت سطح زيركشت برنج شهرستان لاهيجان در اراضي كوهپايه اي و بالاي شبكه
آبياري مدرن قرار دارد كه از چشمه ها، رودخانه هاي محلّي و چاه آبياري مي گردند و
در سالهايي كه بارندگي و نزولات جوّي قليل مي باشد، تا حدودي با مشكل كمبود آب
زراعي براي اين محصول مواجه مي باشند. در سطح شهرستان لاهيجان حدود 120000 نفر
جمعيّت كشاورز درآمد اصلي آنان از زراعت برنج تأمين مي شود و ميزان توليد برنج اين
تعداد كشاورزبرنج كار در سال معادل 95000 تن مي باشد كه چنانچه مصرف جمعيّت
شهرستان لاهيجان را از توليدات سالانه كسر نمائيم مازاد برنج توليدي اين شهرستان
بالغ بر 80000 تن مي باشد كه با متوسّط مصرف سرانه 35 كيلو در سال ساير استانها مي
تواند غذاي مصرفي 714/285/2 نفر را در سطح كشور تأمين نمايد.
انواع برنج :
عبارت اند از : قريب، چمپا، آقايي، بي نام، شصت رس
و چمپاي رسمي، صدري، انواع صدري : دم سياه، حسن سرايي، ميرزا عنبر نو، موسي طارم،
صدري دو زرد، صدري دم سفيد، صدري اميري و بي نام، مولايي، حسني ….
ابريشم لاهيجان :
لاهيجان از
ديرباز مركز تجارت ابريشم بوده است و نام اين شهرنشان از ابريشم دارد. و بيشترين
سهم را در توليد و صادرات ابريشم، استان گيلان بويژه لاهيجان كه داراي مركزيّتي در
اين زمينه بود، به عهده داشت ژوبر فرانسوي دركتاب مسافرت در ارمنستان و ايران مي
نويسد : ابريشم فومن زيباتر ازمال گشكر است، ولي ابريشم لاهيجان از آنها پر بهارتر
است.
ميرزا حسين
فراهاني در سفرنامه خود كه به سال 1303 هـ . ق. از لاهيجان ديدن كرده است، درباره
محصولات لاهيجان چنين مي نويسد :
محصولات ولايت لاهيجان ابريشم و برنج است و حاصل
ابريشم در قديم بسيار بوده و خيلي هم گران بوده است. از بيست سال قبل الي حال
ابريشم بسيار كم و قيمت آن خيلي ارزان شده است و در بعضي قراء لاهيجان ابريشم را
نيكو به عمل مس آورند، مثل سرشكه و كيسم و لفمجان. و ابريشم اين قراء بهترين
ابريشم گيلان است و تفاوت قيمت هم بسيار دارد و معامله برنج لاهيجاني با (قوتي)
است و هر قوتي چهار كيل است و هر كيلي ي: من شاه و ي: چارك بالاست كه قوتي نه من
تبريز است به كيل جديد است.
چاي لاهيجان :
امروزه از
مهمترين صنايع كشاورزي اين منطقه صنعت چاي است. گياه چاي در حدود سه هزار سال قبل
از ميلاد در چين شناخته شد و لفظ چاي كلمه أي چيني است و همان لفظ وارد زبان فارسي
شده است. چاي درختي است كه نياز به حرارت و آب دارد. لذا در نقاط خشك و سرد محصول
نمي دهد و محصول آن همان برگهاي لطيفي است كه در شاخه هاي چاي پس از هرس روي بوته
مي رويد. و اگر آن را هرس نكند. درختي به ارتفاع 25 متر خواهد شد. ولي اگر مرتب
هرس شود به صورت بوته و درختچه به نظر مي آيد. چاي بايد در نقاطي كاشته شود كه
مواجه با بادهاي ملايم و مرطوب باشد و ميزان بارندگي سالانه در حدود يك متر و نيم
تا دو متر باشد و مه و شبنم زياد باشد و درجه حرارت بين صفر تا 30 درجه سانتيگراد باشد. در نقاطي كه متجاوز از 2
هزار متر از سطح دريا ارتفاع دارند، كشت چاي ثمر ي ندارد. درخت چاي پس از كاشت و
صرف هزينه پس از 4 سال به محصول مي نشيند و عمر مفيد آن پنجاه تا شصت سال است.
چاي علاوه بر
خاصيّت درماني براي مصرف رنگ آميزي بكار مي رفت. چاي كه در چين به طور خودرو و
طبيعي يافت مي شد، پس از مدّتي به عنوان دم كرده مفر|ح و بازآورنده سلامتي به بدن
به دربار سلاطين و متموّلين راه يافت و تا اواخر قرن گذشته از نوشينيهاي تجمّلي و
گران قيمت بود.
خواصّ چاي :
خواصّي كه براي
چاتي ذكر كرده اند، بسيار زياد است : چاي رفع خستگي است و هيجانات عصبي را تسكين
مي بخشد. ضربان نبض را سريع و موجب ازدياد و اتّساع و انقباض قلب مي گردد. براي
هضم غذا و تصفيه خون نافع است. چاي باعث تسريع حركات تنفّسي و سرعت گردش خون و رفع
خواب آلودگي احساس تجديد نيرو و تقويت قواي فكري و تعريق و ازدياد ادرار مي گردد.
لذا چاي را براي رفع خستگي و ضعف عصبي و سردرد (ميگرن)، بيماريهاي قلبي و آسم مي
توان تجويز نمود، البتّه به شرطي كه خوب دم كشيده باشد و خيلي داغ مصرف نشود. و
همچنين دم كرده چاي در شستشوي چشم براي دفع درد چشم به كار مي رود. ضمنا"
مصرف بي رويه چاي موجب بروز مرضي به نام تقسيم يا تئنسيم مي شود كه انسان دچار
يبوست و بي اشتهايي و اختلال هاضمه و بي خوابي و طپش قلب مي گردد.
پدر چاي ايران :
اولين بار چاي در ايران توسّط حاج محمد حسين اصفهاني به سال 1302
هـ . ق. در عصر ناصرالدين شاه كشت شد، ولي پيشرفتي نداشت و موفّقيتي به دست
نياورد. ولي شخصي به نام آقا محمّد خان قاجار قوانلو ملقب به كاشف السلطنه مشهور
به چايكار در سال 1319 هـ.ق . چاي را در لاهيجان كشت نمود و به بار نشست كه در
حقيقت پدر كشت چاي در ايران محسوب مي شود كه در اثر به بار نشستن اين محصول،
تأثيرات شگرفي بر زندگي مردم منطقه و اقتصاد كشور به جاي مانده است.