|
|
مصريان و بابليان |
|
2600
سال قبل از
ميلاد،
مصريان
اهرام سنگى و
چند صد سال
قبل از آ ن
بابليان «زيگورت»
هاى خشت چين
خود را بنا
نهادند، ولى
آنها پيش از
اين ، اندازه
گيرى طول
فصلها را با
استفاده از
خورشيد و
ستارگان
انجام مى
دادند.
همچنين
مصريان كشف
كرده بودند
كه با مشاهده
دقيق طلوع
ستاره
درخشان
شعراى يمانى
در آسمان
صبحگاه
مىتوانند
زمان طغيان
سالانه رود
نيل را پيش
بينى كنند،
زيرا اين امر
در تقويم
كشاورزى
آنها
مهمترين
رويداد
شمرده مى شد. تا
اين زمان
مصريان در
مسٌاحى نيز
خبره شده
بودند
وتوانستند
با استفاده
از ستارگان
صورت فلكى دب
اكبر (خرس
بزرگ)،
چهار ضلع هرم
بزرگ را
دقيقا” در
جهت شمال،
جنوب، شرق
وغرب بنا
نهند . مصريان
خورشيد را «رع»
(خداى
خورشيد)
مى ناميدند.
از آنجا كه
گرما ونور
خورشيد به
زمين حيات مى
بخشد لذا
خورشيد
مهمترين
خداى آنان شد.
آنها اعتقاد
داشتند كه
خداى بزرگ،
خورشيد، هر
روز به هنگام
طلوع، با
سوار شدن در
قايقى كه بر
پشت الهه
آسمان موسوم
به «نوت»
قرار دارد،
از پهنه
اقيانوس فضا
مى گذرد .
همچنين فكر
مى كردند كه
خورشيد به
هنگام غروب
كه در زير
افق فرو
مىرود، حركت
خود را در
دنياى تاريك
زير آسمان
ادامه مى دهد
. در طى شب
كاهنان
معابد با
هراس از
اينكه ممكن
است خورشيد
تا ابد از
زمين دور
شود، براى
بازگشت آن به
دعا مى
پرداختند .
آنگاه به
هنگام طلوع
خورشيد، كه
به معنى
استجابت
دعاى آنان
بود، براى
ستايش خداى
خورشيد سرود
مذهبى مى
خواندند . به اين اعتقاد مصريان ماه نيز خداى ديگرى است كه سوار بر قايق پشت «نوت» در آسمان حركت مى كند. در كنده كاريهاى معابدو الواح و نقاشيهاى روى تابوت اجساد موميايى شده كه در موزه ها موجودند، مىتوان شواهدى بر اين اعتقادات واز جمله قايق ستارگان به دست آورد .
|
|
|
|
خورشيد نيز ستاره اى است مثل ستارگان ديگر كه در آسمان شب چشمك مى زنند . تفاوت اصلى بين سياره اى مثل زمين و ستاره اى متوسط مثل خورشيد در اين است كه سيارات اجرام سردى هستند در حالى كه ستارگان معمولا خيلى داغ بوده و از گاز در حال تلاطم شديد تشكيل شده اند حالت ستاره ها نوعا مثل خورشيد شبيه به يك بمب هيدروژنى دائما در حال انفجار و يا يك نيروگاه مولد انرژى با ابعاد بسيار وسيع است . خورشيد در نتيجه نور حاصل از كوره هسته اى درونش به صورتى درخشان نمايان مى شود به اين دليل است كه ستاره شناسان خورشيد را يك جسم « خود افروز » مى دانند . ولى سيارات از خود براى تابش نور ندارند و بنابراين خود افروز نيستند . دليل رؤيت آنها صرفا به خاطر نور خورشيد باز تابيده از سطح آنهاست . در اعماق دور دست فضا ستارگان عجيبى ( شايد هم سيارات ديگر) وجود دارند كه از انواع بسيار غير عادى هستند مثلا ستارگان با تابش مادون قرمز و پرتو اشعه ايكس . بعضىاز آنها در نور معمولى براى چشم كاملا غير غابل رؤيت اند
|
|
|
|
نور خورشيد از چند رنگ مختلف تشكيل شده است كه تركيب آنها با يكديگر نور سفيد را به وجود مى آورد . با اين حال جو كره زمين مانند يك صافى بخشى از يك رنگ آبى نور خورشيد را جدا مى كند . در نتيجه خورشيد كه رنگ واقعى آن زرد است بيشتر به صورت قرمزنارنجى ديده مى شود . نور آبى جدا شده در فض پراكنده مى گردد و به همين دليل است كه در طول روز آسمان به رنگ آبى ديدة مى شود . خورشيد به هنگام طلوع يا غروب غالبا به رنگ قرمز خونى ديده مى شود . علت آن است كه در چنين مواقع نور خورشيد مسافت بيشترى را از ميان هوا و گردو غبار طى مى كند و اين امر باعث تفكيك و پراكندگى بيشتر آن مى گردد شكل خورشيد در طلوع يا غروب غالبا به عالت تخم مرغى يا كشيده ديده مى شود . علت آن است كه جو زمين نور رسيده از خورشيد را خم مى كند ( مى شكند ) و اين خم شدگى در نزديك افق بيشتر است
|
|
|
|
خورشيد حرارت زياد خود را چگونه توليد مى كند و؟ چنانچه از ماده اى مثلا ، زغال سنگ تشكيل شده است پس چرا به سرعت نمى سوزد وتمام نمى شود ؟ اين سؤال تا زمانى كه دانش مندان بر انرژى اتمى دست يافتند به صورت يك راز باقى ماند . قبل از اين بعضى لز دانشمندان معتقد بودند كه عمر خورشيد نمى تواند بيش از 20 ميليون سال باشد ، ولى آنها در اشتباه بودند . اكنون مى دانيم كه خورشيد عمرى به مراتب بيشتر از اين دارد و در واقع نوعى نيروگاه اتمى است كه تاكنون طى هزاران ميليون سال مقادير بسيار عظيمى انرژى توليد كرده است . محاسبات نشان مى دهد كه انرژيى كه خورشيد در هر ثانيه در فضاى اطراف خود تابش مى كند برابر با انرژى حاصل از انفجار همزمان چندين ميليارد بمب اتمى است دماى عادى سطح خورشيد 6000 درجه سانتيگراد است . ولى با رفتن به سوى مركز آن دما به صورت سريعى افزايش مى يابد و به 15000000 درجه سانتيگراد مى رسد . خورشيد با سيارات جامدى مثل زمين تفاوت دارد زيرا عمدتا از گاز هيدروژن تشكيل شده است . در درون آن مناطق يا لايه هاى مختلفى وجود دارد « تاج خورشيدى » خارجى ترين منطقه خورشيد است ، حتى اين منطقه نيز بسيار داغ است و در برخى نواحى آن دما به 1000000 درجه سانتيگراد مى رسد
|
|
|
|
يكى از جالبترين موضوعات ستاره شناسى ، چگونگى ايجاد اجرام آسمانى است . مسئله چگونگى پيدايش منظومه شمسى همواره انسان را در طول تاريخ به تفكر وا داشته است . نخستين بار يونانيها در بيش از دو هزار سال قبل در باره اين مسئله شروع به انديشيدن كردند حتى امروز نيز به طور قطع نمى دانيم كه خورشيد و اجرام ملازم آن چگونه به صورت كنونى خود انتظام يافته اند . با اين حال ، محتمل به نظر مى رسد كه خورشيد در اثر تراكم ابر بزرگى از گاز و غبار به وجود آمده باشد و بسيار شبيه به تحول سحابى بزرگ واقع در صورت فلكى جبار است كه امروز ناظر آن هستيم . پس از تراكم مقدارى گاز و تشكيل خورشيد به صورت يك ستاره ، گاز وغبار باقى مانده شروع به چرخيدن كرد . به مرور زمان گاز وغبار در حال چرخش ، به آرامى روى هم جمع ومتراكم شد و در نتيجه سيارات جامد منظومه شمسى تشكيل شدند چندين نظريه براى توضيح اين ايده اساسى پيشنهاد شده است . يكى از آنها كه از پذيرش عام بيشترى برخوردار بوده نظريه اى است كه اولين بار در قرن هجدهم توسط ايمانوئل كانت فيلسوف آلمانى و ستاره شناس فرانسوى به نام پير پلاس ارائه گرديد و امروز به نام نظريه لا پلاس كانت مشهور است پايان
|
|
|